Gaziantep’te iş güvenliği alarm veriyor

Kentte A, B ve C sınıfı iş güvenliği uzmanları görev yapıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri hizmet veriyor. İşyerlerinde risk değerlendirmeleri, eğitimler, saha kontrolleri ve iş güvenliği kurulları bulunuyor.

Bütün bunlara rağmen çalışanlar neden hayatını kaybetmeye devam ediyor?

Gaziantep’te kaç uzman ve OSGB var?

Kamuoyunun öncelikle bazı temel verileri bilmesi gerekiyor:

Gaziantep’te aktif olarak çalışan kaç A, B ve C sınıfı iş güvenliği uzmanı bulunuyor?

Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kaç OSGB faaliyet gösteriyor?

Bu birimler kaç işyerine ve kaç çalışana hizmet veriyor?

Bir iş güvenliği uzmanına ortalama kaç işyeri düşüyor?

Uzmanların İSG-KATİP’te görünen çalışma süreleriyle sahada geçirdikleri süreler örtüşüyor mu?

Bu verilerin açıklanması, sistemin kapasitesinin ve sahadaki karşılığının değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Hizmet sahada mı, evrak üzerinde mi?

İş güvenliği uzmanının görevi yalnızca risk değerlendirmesine imza atmak, eğitim formu hazırlamak veya aylık evrak düzenlemek değil. Uzmanın çalışma alanını görmesi, tehlikeleri belirlemesi, işvereni yazılı olarak uyarması ve alınması gereken önlemleri takip etmesi gerekiyor.

Bu noktada şu sorular öne çıkıyor:

Uzmanlar sorumlu oldukları işyerlerine yeterince gidiyor mu?

OSGB’ler uzmanların sahadaki çalışmalarını etkili biçimde denetliyor mu?

Tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediği takip ediliyor mu?

İş sağlığı ve güvenliği uygulamaları bazı işyerlerinde sözleşme ve dosyalardan mı ibaret kalıyor?

Elbette bütün uzmanları veya OSGB’leri görevini yapmamakla suçlamak doğru değil. Mesleki sorumlulukla hareket eden, işveren baskısına rağmen tehlikeleri kayıt altına alan ve çalışanların yaşamını korumaya çalışan çok sayıda İSG profesyoneli bulunuyor.

Ancak ağır ve ölümlü kazaların devam etmesi, sistemin uygulamadaki etkinliğinin sorgulanmasını zorunlu kılıyor.

Onaylı tespit ve öneri defterlerinde ne yazıyor?

Ölümlü bir kazanın ardından incelenmesi gereken belgelerin başında onaylı tespit ve öneri defterleri geliyor.

Kazaya neden olan tehlike daha önce belirlenmiş miydi? Uzman hangi önlemlerin alınmasını istemişti? İşveren bu uyarılar karşısında ne yaptı? Eksiklik giderilmediyse sonraki denetimlerde yeniden kayıt altına alındı mı?

Defterlerin “Çalışanlara gerekli uyarılar yapılmıştır”, “Kişisel koruyucu donanım kullanılması tavsiye edilmiştir” gibi genel ifadelerle doldurulması, gerçek bir saha denetiminin yerini tutmaz.

Kazadan önceki aylara ait kayıtların incelenmesi, iş güvenliği sisteminin yalnızca kâğıt üzerinde mi kaldığını, yoksa sahada gerçekten uygulanıp uygulanmadığını gösterecektir.

OSGB’leri ve uzmanları kim denetliyor?

İş güvenliği profesyonellerinin görevlendirme ve sözleşme işlemleri İSG-KATİP üzerinden yürütülüyor. OSGB’ler ise Bakanlık tarafından yetkilendiriliyor. Ancak elektronik sistemde bir sözleşmenin bulunması, verilen hizmetin niteliğini tek başına göstermiyor.

Gaziantep için şu soruların da yanıtlanması gerekiyor:

OSGB’ler 2026 yılında kaç kez denetlendi?

Kaç OSGB ve iş güvenliği uzmanı hakkında inceleme yapıldı?

Kaç denetimde mevzuata aykırılık belirlendi?

Kaç ihtar puanı uygulandı?

Askıya alınan veya iptal edilen yetki belgesi oldu mu?

Ölümlü kazaların yaşandığı işyerlerinde görev yapan uzmanların önceki çalışmaları incelendi mi?

Asıl sorumluluk işverende

Bütün sorumluluğu iş güvenliği uzmanlarına yüklemek hukuken ve teknik olarak doğru değil. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama konusundaki temel yükümlülük işverene ait.

İşverenin bir OSGB’den hizmet alması veya iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmıyor.

Bu nedenle bir kazanın ardından yalnızca “İş güvenliği uzmanı var mıydı?” diye sormak yeterli değil. Uzmanın hangi tehlikeleri belirlediği, bunları nasıl kayıt altına aldığı, işverenin hangi önlemleri aldığı ve eksikliklerin giderilip giderilmediğinin kim tarafından kontrol edildiği birlikte araştırılmalı.

Bu kazalara kim “dur” diyecek?

Bir çalışan yüksekten düştükten sonra korkuluk eksikliğini tespit etmek iş güvenliği değildir. Bir işçi elektrik akımına kapıldıktan sonra panodaki uygunsuzluğu kayda geçirmek de yeterli değildir.

İş güvenliği, çalışan hayatını kaybetmeden önce tehlikeyi görmek ve ortadan kaldırmaktır.

Gaziantep sanayisi büyüyebilir, üretim ve ihracat rakamları artabilir. Ancak bir şehrin başarısı yalnızca ne kadar üretim yaptığıyla değil, o üretimi gerçekleştiren insanları ne ölçüde koruyabildiğiyle de değerlendirilmelidir.

Uzman var, OSGB var, mevzuat var…

Peki bu kazalara kim “dur” diyecek?

Gaziantep’te iş kazaları alarm veriyor

Uzman var, OSGB var, mevzuat var; ölümler neden önlenemiyor?

Dülük Tüneli inşaatında bir işçinin hayatını kaybettiği kazanın ardından Gaziantep’te iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları yeniden tartışmaya açıldı. Fabrikalardan inşaatlara kadar farklı sektörlerde yaşanan ölümlü kazalar, alınan önlemlerin sahadaki karşılığının sorgulanmasına neden oluyor.

10 Eylül 2026 tarihinde Dülük Tüneli inşaatında meydana gelen son kazanın, demir donatı ve montaj çalışmaları sırasında yaşandığı belirlendi. İlk değerlendirmelere göre bağlantı ve sabitleme noktalarında yaşanan sorun nedeniyle demir donatılar iskele yönüne doğru kayarak işçilerin üzerine düştü.

Bir işçinin hayatını kaybettiği kazayla ilgili üç şantiye sorumlusu gözaltına alındı. Kazanın kesin nedeni ise bilirkişi incelemesi ve yürütülen soruşturma sonucunda ortaya çıkacak.

İş güvenliği sistemi ne kadar etkili?

Türkiye’nin önemli sanayi ve üretim merkezlerinden Gaziantep’te binlerce işyerinde yüz binlerce kişi çalışıyor. Kentte A, B ve C sınıfı iş güvenliği uzmanlarının yanı sıra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri de hizmet veriyor.

İşyerlerinde risk değerlendirmeleri hazırlanıyor, çalışanlara eğitimler veriliyor ve iş güvenliği kontrolleri yapılıyor. Ancak ölümlü kazaların devam etmesi, bu çalışmaların sahada ne kadar etkili uygulandığı sorusunu gündeme getiriyor.

Gaziantep’te aktif olarak çalışan iş güvenliği uzmanı ve OSGB sayısı, bunların kaç işyerine hizmet verdiği ve uzmanların sahada ne kadar süre geçirdiği kamuoyunca bilinmiyor.

Denetimler evrakla sınırlı mı kalıyor?

İş güvenliği uzmanlarının görevi yalnızca evrak hazırlamak veya risk değerlendirmelerine imza atmakla sınırlı değil. Uzmanların sahayı incelemesi, tehlikeleri belirlemesi, işverene gerekli önlemleri yazılı olarak bildirmesi ve eksikliklerin giderilip giderilmediğini takip etmesi gerekiyor.

Buna karşın yaşanan kazalar, bazı işyerlerinde iş güvenliği hizmetlerinin sahada yeterince uygulanıp uygulanmadığına ilişkin soru işaretleri oluşturuyor.

Uzmanların İSG-KATİP sisteminde görünen çalışma süreleriyle işyerlerinde fiilen geçirdikleri sürelerin örtüşüp örtüşmediği ve OSGB’lerin saha çalışmalarının ne sıklıkla denetlendiği açıklanmayı bekleyen konular arasında yer alıyor.

Kazalardan önce hangi uyarılar yapıldı?

Ölümlü kazaların ardından en önemli belgelerden biri de işyerlerinde tutulan onaylı tespit ve öneri defterleri.

Kazaya yol açan tehlikenin daha önce belirlenip belirlenmediği, uzmanın hangi önlemleri önerdiği, işverenin bu uyarılar karşısında ne yaptığı ve eksikliklerin giderilip giderilmediğinin takip edilip edilmediği soruşturmalarda önem taşıyor.

Defterlerin genel ifadelerle doldurulması yerine sahadaki tehlikelerin açık biçimde belirtilmesi ve önerilen önlemlerin uygulanmasının takip edilmesi gerekiyor.

Asıl sorumluluk işverende

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre çalışanların sağlık ve güvenliğinin sağlanmasındaki temel sorumluluk işverene ait. İşverenin bir OSGB’den hizmet alması veya iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmıyor.

Bu nedenle kazaların ardından yalnızca iş güvenliği uzmanının bulunup bulunmadığının değil, uzman tarafından hangi risklerin belirlendiğinin ve işverenin bu risklere karşı hangi önlemleri aldığının da araştırılması gerekiyor.

Kamuoyu cevap bekliyor

Gaziantep’teki iş kazalarının önlenmesi için şu soruların cevaplandırılması bekleniyor:

Kentte aktif olarak kaç iş güvenliği uzmanı ve OSGB bulunuyor?

Bir uzman ortalama kaç işyerine hizmet veriyor?

Uzmanların sahadaki çalışma süreleri yeterli mi?

OSGB’ler ve uzmanlar ne sıklıkla denetleniyor?

Bildirilen tehlikelerin kaçı işverenler tarafından gideriliyor?

Ölümlü kazaların yaşandığı işyerlerinde daha önce yapılan uyarılar inceleniyor mu?

İş güvenliği, kaza meydana geldikten sonra eksiklikleri belirlemek değil, çalışan hayatını kaybetmeden önce tehlikeyi görerek ortadan kaldırmak anlamına geliyor.

Gaziantep üretimde ve ihracatta büyürken, bu üretimi gerçekleştiren çalışanların güvenliğinin de aynı ölçüde korunması gerekiyor. Kentte art arda yaşanan kazaların ardından kamuoyunun cevap aradığı soru ise değişmiyor:

Uzman var, OSGB var, mevzuat var; peki bu kazalara kim “dur” diyecek?