Gaziantep Büyükşehir çöp depolama sahasında organik üretimle yılda 28 ton hasat yapıyor

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Merkez Katı Atık Düzenli Depolama Sahası’nda çöpten elde edilen enerjiyle kurulan modern domates ve çilek seralarını dolaşarak yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı. Topraksız tarım teknolojisiyle üretim yapılan seralarda domates hasadına katılan Şahin, çevreci üretim modelinin hem enerji verimliliğine hem de organik tarıma katkı sunduğunu belirtti.

Atık ısı tarımsal üretime dönüşüyor
Çevre Koruma, Sıfır Atık ve İklim Değişikliği Daire Başkanlığı kontrolünde işletilen Merkez Katı Atık Düzenli Depolama Sahası’nda düzenli depolanan katı atıklardan oluşan metan gazı, gaz motorları aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Elektrik üretimi sırasında ortaya çıkan atık ısı ise seraların ısıtılmasında kullanılarak tarımsal üretime kazandırılıyor.

Gaz motorlarının ceket ısısından elde edilen yaklaşık 80 derece sıcaklıktaki suyla toplam bin 400 metrekare üretim alanı ve 120 metrekare ısı merkezinden oluşan tesiste, bin 200 metrekare kapalı alanda tam otomatik topraksız tarım gerçekleştiriliyor.

Hindistan cevizi kabuğunda yetiştirilen ve özel LED aydınlatmalarla fotosentez süresi artırılan seralarda yılda yaklaşık 20 ton domates ve 8 ton çilek üretiliyor. Seraların tüm enerji ihtiyacı ise çöpten elde edilen elektrikten karşılanıyor.

"Çöpten organik üretime geçen bir hikaye oluşturuyoruz"
İncelemelerin ardından açıklamalarda bulunan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, "Yaptığımız iklim master planında çöpün efektif olarak dönüşümünü sağlamak çok önemliydi. İlk etapta burada açığa çıkan ısı ile çilek seramızı oluşturmuştuk. Daha sonra domates seramızı da hazırladık. Gerçekten organik ürünlere çok ihtiyacımız var. Şu anda o kadar güzel bir koku var ki seramızda yoğun bir domates kokusu hakim etrafa. Çıkan ürünlerin hepsini de 65 yaş ve üstü vatandaşlarımıza ücretsiz dağıtıyoruz. Bu yaptığımız çalışmalardan dolayı sıfır atığa en yakın dünyadaki 20 şehirden bir tanesi olduk." dedi.

Hedef ilk 3 şehir arasına girmek
Şahin, Gaziantep’in çevre alanındaki uluslararası hedeflerine de değinerek, "Şu an COP31’e hazırlanıyoruz. Kasım ayında Antalya’da olacak ve dünyanın dört bir yanından gelen çevre bakanlarına ev sahipliği yapılacak. Burada projeler konuşulacak. Biz de Gaziantep Modeli ile bu yaptığımız çalışmaları orada anlatacağız. Bu çalışmalarımızla da sıfır atığa en yakın ilk 3 şehir arasına girmeyi hedefliyoruz. Biz karıncalar gibi çalışıp dev eserler üreten bir ekibiz" diye konuştu.

Tesiste günlük 2 bin ton atık enerjiye dönüştürülüyor
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Merkez Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’ne günlük yaklaşık 2 bin ton evsel atık ulaşıyor. Düzenli depolama yöntemiyle oluşan metan gazından elektrik enerjisi üretilirken, tesis yaklaşık 4 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede enerji üretiyor.

Atıktan enerji, enerjiden organik üretim
Elektrik üretimi sırasında gaz motorlarından açığa çıkan atık ısı, tesis bünyesindeki seralarda değerlendirilerek organik domates ve çilek üretiminde kullanılıyor. Böylece atıklar yalnızca enerjiye değil, sürdürülebilir tarımsal üretime de katkı sağlıyor.

Seralarda organik üretimin desteklenmesi amacıyla Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Oğuzeli Hayvansal Atık Biyogaz Santrali’nde üretilen organik gübreler kullanılıyor. Çöp depolama sahasının elektrik enerjisi ihtiyacı ise Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’ne ait güneş enerji santrallerinden karşılanıyor.

Döngüsel ekonomi modeli hayata geçiriliyor
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, tesiste ortaya çıkan hiçbir yan ürünü israf etmeden döngüsel ekonomi anlayışıyla değerlendiriyor. Çöpten elde edilen metan gazı elektrik üretiminde, elektrik üretiminden ortaya çıkan atık ısı seralarda, biyogaz tesisinden elde edilen organik gübre tarımsal üretimde kullanılırken, tesisin enerji ihtiyacı da güneş enerji santrallerinden karşılanıyor.

Bu uygulamalarla Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, katı atık yönetiminden enerji üretimine, organik tarımdan yenilenebilir enerji kullanımına kadar uzanan çevreci ve sürdürülebilir belediyecilik anlayışını hayata geçirerek döngüsel ekonomi modeline örnek bir uygulama ortaya koyuyor.